DÜNYADA İLK KEZ BORLU BETON YOL
15/4/2008 ·
"Dünyada ilk kez bor katkılı çimento kullanılarak yapılan beton yolda çalışmalar bitti "
Beton yol, Ordu-Sivas karayolunun 6. km sinde iki taraflı olarak yapılmıştır. Toplam 1800 ton çimento kullanılan yolun 1850 m si bor katkılı çimento, 150 m si ise portlant çimento ile yapılmıştır. Yolun ilk beş km’sinin aynı tarihlerde beton asfalt ile kaplanmış olması sayesinde, asfalt ile beton yol arasındaki performans farkı ölçüleceği gibi, portlant çimento ile bor katkılı çimento arasındaki performans farkı da ölçülmüş olacaktır.
20 Eylül 2007 tarihinde yapımına başlanan birinci etap, 28 Eylül 2007 tarihinde bitirilmiştir. İkinci etap ise, 10-17 Kasım tarihleri arasında yapılmıştır. beton yol bundan sonraki aşamalarda açık alanda hava şartları ve taşıtların seyri sırasında ne gibi bir değişiklik ile karşı karşıya kaldığı gözlenecek. Düzenli aralıklarla yapılacak kontrollerde alınan sonuçlar laboratuvar şartlarında alınan sonuçlar ile karşılaştırılacak. Buna göre varsa yeni iyileştirmeler için yeniden çalışmalar sürdürülecek.
Borun yollarda kullanılması düşüncesi 2004 yılında Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü'nün hayata geçirilmesi ile başladı. O günden bu tarafa sürdürülen laboratuvar şartlarındaki denemelerde olumlu sonuçlar elde edildi. Eti Maden İşletmesi'nin ekonomik değer görmediği bor madeninin işlenmeden kullanıldığı araştırmada bor katkılı çimentonun diğer çimentoya göre daha dayanıklı ve daha hızlı soğuduğu görüldü. Türkiye Bor Araştırmaları Kurumu (BOREN) ve Karayolları Genel Müdürlüğü işbirliği ile yapılan
Bu durum özellikle baraj yapımında büyük kolaylık sağlayacak ve maliyetleri önemli oranda aşağı çekecek. Çünkü baraj yapımı gibi kütle betonların kullandığı inşaatlarda betonu soğutmak için içinden soğuk su kanalları geçiriliyor, bunlar daha sonra da kapatılıyor. Bor katkılı beton norton tuttuğu için Türkiye'nin nükleer enerji yapmaya karar vermesi durumunda bu yapının dana güvenli olmasını da sağlayabilecek. Bunun yanı sıra hastanelerin röntgen çekilen bölümlerinde daha az geçirgenlik sağlayabilecek.
Ordu-Ulubey karayolu üzerinde Fiskobirlik depoları önündeki deneme yolunun tamamı bor katkılı çimento ile yapılmadı. Aynı şartlarda nasıl bir tepki verecekleri ölçmek için beton asfalt, bor katkılı çimento ile birlikte yapılan beton yol ve normal çimento ile yapılan beton yoldan oluşturuldu.
Tamamı 1 kilometre olan yolun bir şeridinin 150 metresi normal çimento ile yapılan beton yolun
850 metresi ise bor katkılı çimento ile yapılan beton yoldan oluşuyor.
Türkiye'de ilk kez bir yolda kullanılan bor katkılı çimento Atlaş Beton tarafından üretildi. İlk başlarda alışık olmadıkları bor katkılı çimentonun kendilerine oldukça güçlük çıkardığını dile getiren Atlaş Beton Genel Müdürü Uğur Atlaş, "Gerçekten ilk zamanlar çok zorlandık, hiçbir ekipmanın bor katkılı çimentoya göre hazır olmayışı ilk sıralarda bize önemli güçlükler yaşattı. Fakat şimdi onlar gitti, geriye tadı kaldı. Türkiye'nin daha dayanıklı olan bor katkılı çimento üretme çalışması aslında gurur veren bir çalışma. Bu gurur verici çalışma içinde firma olarak yer almak, hele yeni arayışları olan bir firma olarak yer almak sanki bize biraz daha gurur verdi." dedi. Bu adımın başarıya ulaşacağına inandığını dile getiren Atlaş, "O zaman bor katkılı çimentoya
has bir teknoloji gelişecektir. Bu sayede ana maddesi petrol olan asfalt yapımında ülke dışına para ödemek zorunda kalmayacağımız gibi kimi zaman sıcaklarda akması kimi zaman ağır kış şartlarında çukurların oluşması sebebiyle meydana gelen trafik kazalarında da azalma olacak. Ben buna inanıyorum." diye konuştu.
Yolun borun hangi alanlarda verimli bir şekilde kullanılabileceğini görmek için başlatılan çalışmalar kapsamında yer aldığını belirten Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN) Araştırma ve Geliştirme Koordinatörü Dr. İbrahim Yaşar, bu çalışmanın da daha dayanıklı çimento elde etmek için yapılan çalışmalar içinde bulunduğunu belirtti.
Bor katkılı çimentonun yaygın olarak kullanılan çimentoya karşı üçte iki oranında daha fazla dayanıklı olduğu ve üçte bir oranında da daha çabuk soğuduğunu aktaran Yaşar, bu durumun özellikle baraj yapımı gibi kütle betonların kullanıldığı inşaatlarda büyük kolaylık sağlayacağını dile getirdi.
Ordu-Sivas yolu üzerindeki deneme amaçlı yapılan yolun vereceği sonuçların bundan sonraki çalışmalara ışık tutacağını ifade eden Yaşar, "Beton yol Türkiye'nin çok fazla bilmediği ancak dünyada yaygın kullanım alanları olan uygulama. Biz yaklaşık 2 yıl süren ve olumlu sonuç elde ettiğimiz
bor katkılı çimentonun açık alanda, tabi iklim ve araç seyri açısından nasıl bir etki ile karşılaşacağını bu yol sayesinde göreceğiz. Bu yolun vereceği bilgiler bundan sonraki çalışmalar için aydınlatıcı olacak. Biz hava şartlarına ve araç basıncına karşın 30 - 40 yıl bozulmadan devam etmesini bekliyoruz." dedi.
CİHAN HABER
Bor katkılı çimentonun açık alanda ne gibi sonuçlar vereceğini izlemek amacıyla Ordu-Sivas karayolu üzerinde 1 kilometre gidiş 1 kilometrede geliş olmak üzere tamamı 2 kilometrelik bölümde yapıldı.
