GELECEĞİN ENERJİ KAYNAĞI TÜRK BOR'U -- BOR MADENİ BLOGCU COM

2-Jeoloji Müh. Dergisi,Türk. Jeol.Kurumu Bülteni, M.T.A dergisi vd diğer yayınlardan

3-Helvacı,C., Inan,A., Salancı,B. değişik yayınlarından yararlanılmıştır.

BALIKESİR-BİGADİÇ

Neojen yaşlı playa göl tortullarından yapılı KD-GB uzanımlı bir havza içinde iki farklı zonda yer alırlar. Bölgedeki volkano-sedimanler istif, alttan üste doğru taban volkanikleri, taban kireçtaşı, alt tüf, alt borat, üst tüf, üst borat ve olivinli bazalt birimlerinden oluşur. Bölgedeki Neojen istifi, Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı temel karmaşığı üzerine uyumsuzlukla oturur (Helvaci, 1983; Helvacı ve Alaca, 1984; Meixner, 1952, 1953; Özpeker, 1969).

Alt ve üst borat yatakları, kurak iklim koşullarında, yerel volkanizmayla bağlantılı olan hidrotermal çözeltiler ve sıcak su kaynakları ile beslenen sahalarda gelişmiş, ayrık veya birbirleriyle bağlantılı olabilen playa göllerinde oluşmuşlardır. Yataklar tüf, tüfit, kil, marn ve kireçtaşları ile arakatkılıdır.

BALIKESİR-SUSURLUK

Türkiye'nin bilinen en eski borat yataklarıdır. Sultançayırı'ndaki Neojen istifi 250 metreyi bulan tatlı su tortullarını içerir. Bu istifin alt kesimindeki pandermit, kolemanit ve jips oluşukları, linyitli bir seviyenin üstüne gelen kireçtaşı, marn ve volkanik tüflerin içinde bulunurlar, istifin üst kesimini tüf, marn ve kireçtaşı ardalanması oluşturur. (Helvacı, 1985).

BURSA-KESTELEK

Neojen tortulları Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı bir temel karmasiği üzerine uyumsuz olarak oturur. Tabanda çakıltaşı ve kumtaşı ile baslayan çökeller, linyit düzeyleri içeren kil, marn, kireçtasi, tüf ve aglomcra ile devam eder. Daha sonra ortamin tektonik duyarlilik kazandığı dönemde çökelen boratlı zonda, kil, marn, kireçtaşı, tüf ve borat yatakları oluşmuştur. Bu dönemde volkanik faaliyet artmış ve tortullarla birlikle çökelen tüf ve aglomeralarin yanısıra, andezitik ve riyolitik bileşimli volkanitler gelişmiştir. Bu dönemden sonra bölgedeki istif, gevşek çimentolu konglomera, kumtaşı ve kireçtaşu ardalanması ile tamamlanır (Helvacı, 1985; Özpeker, 1969).

KÜTAHYA-EMET

Tersiyer istifi, Paleozoyik yaşlı mermer, mikaşist, kalkşist ve kloritşist gibi metamorfik kayalar üzerine uyumsuzlukla gelir. Helvacı'ya (1977) göre, bu istif alttan üste doğru: çakıltaşı ve kumtaşı; marn ve tüf mercekli alt kireçtaşı; ortaç ve asit volkanikler; tüf ve aglomeralar; kömür ve jips bantları içeren çakıltaşı, kumtaşı, kiltaşı, marn ve kireçtaşından oluşan kırmızı birim; boratlı kiltaşı, tüf, tüfit ve marn, kiltaşı; marn ve çört mercekleri içeren üst kireçtaşı; bazaltlar. Emet bölgesinde bor yataklarını içeren kiltaşı, tüf, tüfit ve marnların içinde realgar ve orpiment ile temsil edilen arsenik mineralleri yatakların bazı düzeylerinde önemli yer kapsar ve hatta arsenik sıkça bor mineralllerinin kristal yapısına da girmiştir. Arsenik bor jenetik olarak yakından ilişkili olup volkanik kökenden kaynaklanmışlardır (Helvacı,1984).

ESKİŞEHİR-KIRKA

Tersiyer volkano-sedimanter istifi, Mesozoyik yaşlı ofiyolit karmaşığı ile Paleozoyik yaşlı metamorfik karmaşığı üzerine uyumsuz olarak oturan fosilli Eosen kireçtaşları ile başlar. Diğer kesimlerde temeldeki karmaşık üzerine doğrudan doğruya Miyosen ve Pliyosen tortulları gelir. Bu bölgedeki Neojen istifi, Eosen fosilli kireçtaşları üzerine gelen tüfler ve volkanikler ile başlar. Üste doğru alt kireçtaşı, marn ve tüf, kiltaşı-borat zonu, üst kiltaşı, tüf, marn ve ince kömür bantları ile çört düzeyleri içeren üst kireçtaşı ve bazalt birimlerini kapsar (Helvacı, 1977; Inan, 1972; Sunder, 1980).

Dünyadaki rezervlerin % 72 sinin ülkemizde olduğu Bor madeni rezervinin % 37'si Balıkesir Bigadiç, % 34 Kütahya Emet, % 28'i Eskişehir Kırka ve % l Bursa Kemalpaşa Kestelek bölgesinde bunmaktadır.

Bor yatakları bor içeren magmatik orijinli suların oluşturduğu çok sığ göllerdeki bor

marşlarında (bataklıklarında) borat minerallerinin kristalizasyonu şeklinde depolanması

13/1/2008 - TÜRKİYE BOR REZERVİ ve JEOLOJİSİ